Kawa bezkofeinowa: ile kofeiny zostaje i jak ją robią

Kawa bezkofeinowa nie jest kawą bez kofeiny: producent usuwa większość kofeiny z ziaren, ale w filiżance zostają jej niewielkie ilości. W badaniu próbek z kawiarni było to od 0 do 13,9 mg na porcję 16 uncji (ok. 470 ml), a w próbkach espresso z jednego lokalu do 15,8 mg na shot.

Poniżej sprawdzisz, ile kofeiny zostaje według danych, co o nazwie „bezkofeinowa” mówi prawo UE, jak usuwa się kofeinę i dla kogo taka kawa ma sens. Ile kofeiny ma zwykła kawa, opisujemy osobno w poradniku ile kofeiny ma kawa.

Ile kofeiny zostaje w kawie bezkofeinowej?

Zostaje jej mało, ale nie zero. Dwa źródła pokazują to z różnych stron.

Baza USDA FoodData Central podaje dla parzonej kawy zwykłej 40 mg kofeiny na 100 g napoju (zakres pomiarów 30-44 mg, 8 punktów danych). Dla parzonej kawy bezkofeinowej baza podaje 1 mg na 100 g, ale to wartość szacunkowa, wyliczona z innej postaci produktu, a nie zmierzona.

Część pomiarów rzeczywistych napojów wypada wyżej niż ta szacunkowa wartość: 1 mg na 100 g to ok. 4,7 mg w porcji 16 uncji, a w badaniu najwyższy wynik dla porcji 16 uncji wyniósł 13,9 mg, najniższy 0 mg. Zespół McCuskera zbadał dziesięć próbek „decaf” z różnych punktów sprzedaży i znalazł od 0 do 13,9 mg kofeiny na porcję 16 uncji. Próbki espresso bezkofeinowego z jednego lokalu miały od 3,0 do 15,8 mg na shot, a parzonej kawy bezkofeinowej z jednego lokalu od 12,0 do 13,4 mg na 16 uncji.

Wniosek praktyczny: wyniki różnią się między lokalami, a nawet w obrębie jednego lokalu. Autorzy badania zaznaczają, że osoby, które muszą unikać kofeiny, powinny wiedzieć, że może ona być obecna w kawie reklamowanej jako bezkofeinowa. To badanie amerykańskie na małej próbie, więc nie pokazuje średniej dla produktów kupowanych w Polsce.

Kiedy kawa może być nazwana bezkofeinową?

Dla kawy rozpuszczalnej unijny próg to 0,3 % suchej masy kawowej, a dla kawy ziarnistej i mielonej ani w przepisach UE o ekstraktach, ani w polskim rozporządzeniu o znakowaniu nie ma progu liczbowego.

Chodzi o dyrektywę 1999/4/WE o ekstraktach kawy i ekstraktach cykorii. Jej art. 2 lit. b wymaga, aby etykieta zawierała określenie „bez zawartości kofeiny” (w angielskiej wersji „decaffeinated”) pod warunkiem, że zawartość bezwodnej kofeiny nie przekracza 0,3 % suchej masy kawowej. Informacja ma stać w tym samym polu widzenia co nazwa handlowa.

Ten próg dotyczy jednak wyrobów z pkt 1 załącznika, czyli ekstraktu kawy, kawy rozpuszczalnej i kawy instant. Załącznik definiuje je jako produkt skoncentrowany z ekstrakcji palonych ziaren. Dyrektywa nie opisuje kawy ziarnistej ani mielonej.

Czy akt obowiązuje? Rozporządzenie (UE) nr 1021/2013 skreśliło z niego art. 4 i 5 o procedurze komitetowej, a art. 2 lit. b pozostał bez zmian. Dyrektywa 1999/4/WE obowiązuje; rozporządzenie (UE) nr 1021/2013 skreśliło z niej wyłącznie art. 4 i 5.

W Polsce ten sam próg zapisano w § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz.U. 2015 poz. 29, z późn. zm.): określenie „kawa bezkofeinowa” wolno podać na ekstrakcie kawy w proszku, w pascie i płynnym, gdy bezwodna kofeina nie przekracza 0,3 % suchej masy pochodzącej z kawy. Rozporządzenie z 27 lutego 2003 r. (Dz.U. nr 52, poz. 463) określa jakość handlową ekstraktów kawy i o kofeinie nic nie mówi.

Jak usuwa się kofeinę z ziaren?

Kofeinę usuwa się z surowych, zielonych ziaren, jeszcze przed paleniem. Przepis FDA mówi wprost o ekstrakcji kofeiny z zielonych ziaren kawy, a limity pozostałości dotyczą kawy palonej i kawy rozpuszczalnej już po obróbce.

Przegląd z 1999 r. wyróżnia trzy grupy metod: z użyciem rozpuszczalników organicznych, z użyciem wody oraz z użyciem nadkrytycznego dwutlenku węgla. Każda ma zalety i wady, które autorzy omawiają w pracy.

• Rozpuszczalniki organiczne. Do odbioru kofeiny z ziaren używa się wybranych związków, dla których prawo ustala dopuszczalne pozostałości (niżej).
• Woda. Kofeinę usuwa się z użyciem wody. Szczegółów procesu nie opisujemy, bo źródła podają tylko, że taka grupa metod istnieje.
• Nadkrytyczny CO₂. Praca z 2025 r. opisuje go jako technikę selektywną wobec kofeiny i bezpieczną, a jako wadę wskazuje niską wydajność i duże zużycie CO₂ przy wysokim stopniu odkofeinowania.

Nazwy handlowe procesów pomijamy. Informacja, że dany proces jest „naturalny” albo „bez chemii”, to opis marketingowy, którego w źródłach urzędowych nie ma. Badanie z tabeli wyżej nie podaje, jaką metodą odkofeinowano próbki, więc nie pozwala porównywać metod.

Co mówią przepisy o rozpuszczalnikach?

Pozostałości rozpuszczalników w kawie mają w UE i USA ustalone limity. Są to limity prawne, a nie wyniki pomiarów napojów.

W UE obowiązuje (w brzmieniu z 2009 r.) dyrektywa 2009/32/WE o rozpuszczalnikach ekstrakcyjnych. Jej załącznik I dopuszcza do odkofeinowania kawy dichlorometan, z limitem 2 mg/kg w kawie palonej, oraz octan metylu i etylometyloketon, z limitem 20 mg/kg w kawie każdy. Octan etylu i dwutlenek węgla figurują w części I załącznika, czyli mogą być używane zgodnie z dobrą praktyką produkcyjną. Dyrektywę zmieniały później akty z lat 2010, 2016 i 2023, ale nie dotyczyły one rozpuszczalników do kawy. W Polsce limity wprowadza rozporządzenie Ministra Zdrowia z 30 sierpnia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1346), które dla dichlorometanu (chlorku metylenu) podaje 2 mg/kg w kawie palonej.

W USA przepis FDA (21 CFR 173.255) dopuszcza pozostałość chlorku metylenu w kawie z odkofeinowania na poziomie nie większym niż 10 części na milion (0,001 %) w kawie palonej i rozpuszczalnej. To mniej więcej 10 mg/kg, czyli więcej niż unijny limit dla dichlorometanu (to inna nazwa tego samego związku).

Źródła urzędowe podają limity, a nie oceny ryzyka dla konsumenta. Jeśli masz wątpliwości zdrowotne, zapytaj lekarza lub dietetyka.

Czy kawa bezkofeinowa smakuje inaczej?

Może smakować inaczej, ale źródło nie pozwala określić, jak bardzo. W badaniu sensorycznym z 2026 r. espresso bezkofeinowe miało niższe pH i wyższą kwasowość tytrowalną, a wytrenowani oceniający uznali je za bardziej kwaśne, zaś zwykłe espresso miało wyższą intensywność brązowej barwy, kremowości cremy, aromatu palonego i goryczki. W badaniu próbki były słodzone (sacharoza, sukraloza lub stewia), więc nie jest to porównanie samych kaw. Autorzy nie podali w streszczeniu, jaką metodą odkofeinowano próbki, więc nie rozstrzyga to sporu „która metoda smakuje lepiej”.

Odkofeinowanie zmienia też skład napoju. W badaniu na szczurach (dichlorometan) poziomy kwasów chlorogenowych, trigoneliny i diterpenów w napojach były po odkofeinowaniu istotnie inne. W tym samym badaniu wyniki biologiczne (profil lipidowy, stres oksydacyjny) nie różniły się istotnie między grupami pijącymi kawę z kofeiną i bez niej. Czy skład ma znaczenie dla człowieka, nie wiadomo; ogólny obraz wpływu kawy na zdrowie opisujemy w tekście czy kawa jest zdrowa.

Odkofeinować można zarówno arabikę, jak i robustę; oba gatunki objęto wspomnianym badaniem na szczurach z 2026 r. Różnice między nimi wyjaśnia poradnik arabika czy robusta.

Dla kogo ma sens i z jakimi zastrzeżeniami?

Kawa bezkofeinowa ma sens, gdy chcesz pić kawę, ale ograniczyć kofeinę. Nie jest jednak napojem wolnym od kofeiny.

Punktem odniesienia są limity EFSA z opinii o bezpieczeństwie kofeiny z 2015 r. Według EFSA pojedyncze dawki do 200 mg (ok. 3 mg na kg masy ciała) i spożycie do 400 mg na dobę nie budzą obaw u zdrowych dorosłych. Dla kobiet w ciąży i karmiących EFSA wskazuje 200 mg na dobę ze wszystkich źródeł. Kofeina z kawy bezkofeinowej wlicza się do tej puli, choć w zmierzonych próbkach było to od 0 do 15,8 mg na porcję.

• Jeśli unikasz kofeiny z powodów medycznych, na przykład z powodu leków, zapytaj lekarza, czy kawa bezkofeinowa jest dla ciebie odpowiednia.
• Jeśli jesteś w ciąży, karmisz piersią, masz nadciśnienie lub chorobę serca, ustal z lekarzem, ile kawy w ogóle możesz pić.
• Jeśli reagujesz silnie na każdą ilość kofeiny, pamiętaj o rozrzucie wyników w pomiarach: nawet napój z jednego lokalu miał od 3,0 do 15,8 mg na shot.

Łączną ilość kofeiny w ciągu dnia liczysz z wszystkich napojów. Zakresy dla różnych sposobów parzenia znajdziesz w poradniku ile kofeiny ma kawa.

Źródła

1. Parlament Europejski i Rada, Dyrektywa 1999/4/WE odnosząca się do ekstraktów kawy i ekstraktów cykorii, 1999. https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/1999/4/oj
2. Parlament Europejski i Rada, Rozporządzenie (UE) nr 1021/2013 (skreślenie art. 4 i 5 dyrektywy 1999/4/WE), 2013. https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2013/1021/oj
3. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Rozporządzenie z 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz.U. 2015 poz. 29), § 14 ust. 5. https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2015/29/text.html
4. Minister Zdrowia, rozporządzenie z 30 sierpnia 2024 r. w sprawie rozpuszczalników ekstrakcyjnych (Dz.U. 2024 poz. 1346), wykaz rozpuszczalników do odkofeinowania kawy. https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2024/1346/text.html
5. Parlament Europejski i Rada, Dyrektywa 2009/32/WE w sprawie rozpuszczalników ekstrakcyjnych, 2009. https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2009/32/oj
6. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Rozporządzenie z 27 lutego 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej ekstraktów kawy i ekstraktów cykorii (Dz.U. 2003 nr 52, poz. 463), 2003. https://eli.gov.pl/eli/DU/2003/463/ogl/pol/pdf
7. FDA, 21 CFR 173.255 Methylene chloride (tekst eCFR w serwisie LII Cornell), stan na 2026. https://www.law.cornell.edu/cfr/text/21/173.255
8. USDA FoodData Central, Beverages, coffee, brewed, prepared with tap water, decaffeinated (FDC ID 171889), SR Legacy, 2019. https://fdc.nal.usda.gov/food-details/171889/nutrients
9. USDA FoodData Central, Beverages, coffee, brewed, prepared with tap water (FDC ID 171890), SR Legacy, 2019. https://fdc.nal.usda.gov/food-details/171890/nutrients
10. McCusker R.R. i in., Caffeine content of decaffeinated coffee, Journal of Analytical Toxicology, 2006. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17132260/
11. EFSA, Scientific Opinion on the safety of caffeine, 2015 (streszczenie na stronie tematycznej EFSA). https://www.efsa.europa.eu/en/topics/topic/caffeine
12. Ramalakshmi K., Raghavan B., Caffeine in coffee: its removal. Why and how?, Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 1999. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10516914/
13. Hiraga Y. i in., Efficient decaffeination of green coffee beans using pressure swing supercritical CO2 extraction, Innovative Food Science and Emerging Technologies 104, 2025. https://europepmc.org/article/AGR/IND609289293
14. Between Bitterness and Sweetness: How Decaffeination and Sweeteners Shape the Sensory Experience of Espresso Coffee, Journal of Food Science, 2026. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42316514/
15. Effects of Coffee Decaffeination on Beverage Bioactives, Antioxidant Activity, and Lipid Metabolism in Hyperlipidemic Rats, Journal of Food Science, 2026. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42627015/

Zweryfikowano: 31 października 2026.